Năm 2025 đã khép lại với những chuyển biến mang tính lịch sử đối với ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động và sự thay đổi mạnh mẽ về mô hình tổ chức, toàn hệ thống đã thực hiện thắng lợi "mục tiêu kép": vừa tinh gọn bộ máy, vừa đảm bảo quyền lợi an sinh tối đa cho người dân và doanh nghiệp. Đây là nền tảng vững chắc để bước sang năm 2026 – năm bản lề của kỷ nguyên phục vụ số hiện đại và bền vững.
1. Bước ngoặt trong mô hình tổ chức và thực thi pháp luật năm 2025
Dấu ấn đậm nét nhất của năm 2025 là việc BHXH Việt Nam chính thức trở thành đơn vị đặc thù trực thuộc Bộ Tài chính từ ngày 01/03/2025. Sự thay đổi này cho phép ngành BHXH tham mưu sâu sát hơn trong việc kết nối chính sách tài khóa với an sinh xã hội quốc gia.
Song song đó, công tác tinh gọn bộ máy đã đạt kết quả đột phá khi giảm từ 1.471 đơn vị xuống còn 869 đầu mối (giảm 40,9%). Việc sắp xếp này giúp bộ máy vận hành hiệu lực hơn, gần dân hơn và đẩy nhanh tốc độ giải quyết thủ tục hành chính. Đặc biệt, từ ngày 01/07/2025, Luật BHXH 2024 và Luật BHYT sửa đổi đã đi vào cuộc sống, đòi hỏi sự linh hoạt tối đa để không làm gián đoạn quyền lợi của người lao động trong quá trình chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
2. Những con số ấn tượng về độ bao phủ an sinh xã hội
Bất chấp những thách thức từ thị trường lao động, năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc về các chỉ tiêu bao phủ an sinh:
- Độ bao phủ BHXH: Đạt 45,1% lực lượng lao động (trong đó BHXH tự nguyện chiếm 6,5%).
- Bảo hiểm y tế (BHYT): Chạm mốc trên 95% dân số toàn quốc.
- Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Đạt 35,07% lực lượng lao động trong độ tuổi.
- Kết quả thu: Vượt gần 6% chỉ tiêu Chính phủ giao, tăng 11,61% so với năm 2024.
Đáng chú ý, số người nhận BHXH một lần đã giảm mạnh 26,15% so với năm trước. Điều này minh chứng cho niềm tin ngày càng tăng của người dân vào lưới an sinh dài hạn.
3. Chuyển đổi số: Đòn bẩy nâng cao chất lượng phục vụ
Năm 2025 tiếp tục chứng kiến sự bùng nổ của giao dịch điện tử trong ngành BHXH. Với 113,57 triệu hồ sơ điện tử (chiếm gần 92% tổng số hồ sơ tiếp nhận), BHXH Việt Nam đã khẳng định vị thế dẫn đầu trong công tác chuyển đổi số.
Việc kết nối – chia sẻ dữ liệu liên thông với các bộ, ngành và hệ thống VssID không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn tạo ra một hệ sinh thái quản trị hiện đại, minh bạch. Quỹ bảo hiểm cũng tiếp tục khẳng định vai trò là quỹ tài chính công ngoài ngân sách quy mô lớn, đầu tư an toàn và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô thông qua kênh trái phiếu Chính phủ.
4. Định hướng chiến lược và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
Bước sang năm 2026, BHXH Việt Nam xác định đây là năm bản lề để tạo ra sự đột phá về chất lượng phục vụ trong kỷ nguyên mới. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:
- Hoàn thiện chính sách: Tiếp tục tham mưu sửa đổi, bổ sung pháp luật về BHXH, BHYT sát với thực tiễn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Mở rộng lưới an sinh: Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách tại địa phương, đưa chỉ tiêu phát triển người tham gia vào Nghị quyết Hội đồng nhân dân các cấp.
- Cải cách hành chính toàn diện: Tiếp tục cắt giảm mẫu biểu, tờ khai và tận dụng tối đa cơ sở dữ liệu dân cư để xác thực danh tính cá nhân.
- Quản trị rủi ro và kỷ cương: Áp dụng nguyên tắc "6 rõ" (Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả) trong mọi khâu nghiệp vụ.
- Kiểm soát quỹ BHYT: Tăng cường giám định, phòng chống trục lợi và đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người tham gia KCB.
Với nền tảng vững chắc của năm 2025 và mô hình tổ chức mới tinh gọn, BHXH Việt Nam cam kết lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất cho mọi hoạt động trong giai đoạn 2026 – 2030.