Việc kê khai thuế Giá trị gia tăng (GTGT) không chỉ đơn thuần là tập hợp hóa đơn mà còn đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong việc phân loại chỉ tiêu và xử lý các nghiệp vụ phát sinh. Để giúp kế toán kiểm soát tốt rủi ro và tối ưu hóa quy trình làm việc, bài viết này sẽ tổng hợp các điểm mấu chốt cần lưu ý khi thực hiện tờ khai thuế GTGT.
1. Nguyên tắc quản lý hóa đơn và kỳ kê khai.
Để thuận tiện cho công tác đối chiếu và quản lý, doanh nghiệp nên ưu tiên kê khai hóa đơn vào đúng kỳ phát sinh. Trước khi lập tờ khai, kế toán cần thực hiện rà soát kỹ lưỡng dữ liệu mua vào - bán ra, đối chiếu trực tiếp với hệ thống hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế. Việc phát hiện sớm các chênh lệch sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ giải trình, tránh những sai sót không đáng có khi cơ quan thuế thực hiện thanh kiểm tra.
Đối với các hóa đơn đầu vào từ hộ kinh doanh hoặc hàng hóa không chịu thuế, kế toán vẫn thực hiện kê khai vào chỉ tiêu [23] như bình thường. Tuy nhiên, cần lưu ý loại trừ các loại hàng hóa mua vào thuộc nhóm lập bảng kê 01/TNDN.
2. Phân biệt chính xác các chỉ tiêu trên tờ khai.
Một trong những sai sót phổ biến là nhầm lẫn giữa các chỉ tiêu có tính chất tương đồng nhưng ý nghĩa khác nhau:
Chỉ tiêu [24] và [25]: Chỉ tiêu [24] phản ánh tổng số thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào. Trong khi đó, chỉ tiêu [25] chỉ phản ánh số thuế GTGT đủ điều kiện được khấu trừ trong kỳ. Việc tách bạch hai chỉ tiêu này giúp đảm bảo tính trung thực và hợp lý của hồ sơ kế toán.
Các chỉ tiêu đầu ra [26], [29] và [32a]: Mặc dù kết quả thuế suất có thể bằng 0, nhưng bản chất hoàn toàn khác biệt:
Chỉ tiêu [26] (Hàng hóa không chịu thuế): Thuế GTGT đầu vào tương ứng sẽ không được khấu trừ.
Chỉ tiêu [29] (Thuế suất 0%) và [32a] (Hàng hóa không tính thuế): Thuế GTGT đầu vào vẫn được khấu trừ toàn bộ.
3. Phương pháp phân bổ thuế GTGT cho doanh nghiệp có hoạt động hỗn hợp
Đối với doanh nghiệp kinh doanh đồng thời cả mặt hàng chịu thuế và không chịu thuế, việc hạch toán cần tuân thủ quy tắc:
Hạch toán riêng thuế GTGT và chi phí của từng hoạt động.
Với phần thuế GTGT dùng chung không thể tách rời, kế toán phải thực hiện phân bổ dựa trên tiêu thức doanh thu.
Lưu ý: Phần thuế GTGT dùng chung không được khấu trừ sau khi phân bổ sẽ được ghi nhận trực tiếp vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
4. Xử lý sai sót và lập tờ khai bổ sung
Khi phát hiện sai sót sau khi tờ khai chính thức đã được cơ quan thuế chấp nhận, doanh nghiệp bắt buộc phải lập tờ khai bổ sung (KHBS).
Điều chỉnh đầu ra: Kê khai bổ sung vào kỳ gốc phát sinh sai sót (ngoại trừ các trường hợp đặc biệt như hàng bán trả lại).
Điều chỉnh đầu vào: Nếu sai sót làm tăng số thuế phải nộp của kỳ gốc, doanh nghiệp phải nộp bổ sung tiền thuế và tiền chậm nộp. Nếu sai sót chỉ ảnh hưởng đến số thuế còn được khấu trừ (chỉ tiêu [43] vẫn dương), doanh nghiệp thực hiện kê khai điều chỉnh vào kỳ hiện tại.
Lưu ý về chỉ tiêu [37] và [38]: Hai chỉ tiêu này dùng để phản ánh số thuế điều chỉnh tăng/giảm từ các kỳ trước. Kế toán không được tự ý bù trừ mà phải giữ nguyên số liệu tương ứng vào từng chỉ tiêu để đảm bảo tính liên tục của dữ liệu thuế.
5. Quy định về thuế GTGT vãng lai và giảm thuế theo nghị quyết
Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ngoại tỉnh (vãng lai) cần chú ý:
Thuế vãng lai phát sinh khi xuất hóa đơn (thời điểm nghiệm thu) chứ không đợi đến khi kết thúc hợp đồng.
Số thuế vãng lai đã nộp chỉ được bù trừ với thuế GTGT phải nộp của các kỳ sau kể từ thời điểm thực tế nộp tiền vào ngân sách nhà nước.
Đối với phụ lục giảm thuế (mẫu 142), doanh nghiệp chỉ lập khi có phát sinh thuế suất 8% ở đầu ra. Nếu chỉ có đầu vào 8% mà đầu ra không có mức thuế suất này thì không cần nộp phụ lục.
6. Một số lưu ý hành chính khác
Cuối cùng, kế toán cần đảm bảo chỉ tiêu [22] (Thuế GTGT còn được khấu trừ kỳ trước chuyển sang) luôn trùng khớp với chỉ tiêu [43] trên tờ khai chính thức của kỳ trước đó. Đồng thời, khi nộp thuế, cần xác định chính xác mã cơ quan thuế quản lý (thuế cơ sở hay thuế tỉnh/thành phố) để lựa chọn mã chương (đầu 5 hoặc đầu 8) cho phù hợp trên chứng từ nộp tiền.
Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp quý doanh nghiệp và các bạn kế toán thực hiện kê khai thuế GTGT một cách tự tin và chính xác hơn.
---------------------------------------
Để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp vui lòng liên hệ:
Hotline CSKH: (028)-3866-4188 (Nhấn phím 1) hoặc
Hotline hỗ trợ: 1900 6154
Website: ts24.com.vn
Email: sales@ts24.com.vn
Facebook: https://www.facebook.com/TS24official