Nhằm hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ sức khỏe phụ nữ một cách bền vững, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Quyết định số 358/QĐ-BYT vào ngày 03/02/2026. Trọng tâm của quyết định này là "Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và cổ tử cung giai đoạn 2026-2035", mở ra kỳ vọng mới về việc xóa bỏ rào cản tài chính thông qua cơ chế chi trả từ Bảo hiểm y tế (BHYT).
1. Thực trạng "phát hiện muộn" và những hệ lụy đối với phụ nữ Việt
Tại Việt Nam, ung thư vú và ung thư cổ tử cung vẫn là hai thách thức y tế hàng đầu. Theo dữ liệu năm 2022, có hơn 24.500 ca mắc mới ung thư vú, nhưng đáng quan ngại là hơn 60% bệnh nhân chỉ phát hiện ở giai đoạn III và IV. Điều này không chỉ làm giảm tỷ lệ sống sót sau 5 năm (hiện ở mức 74%) mà còn đẩy chi phí điều trị lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi ca.
Đối với ung thư cổ tử cung, dù là bệnh có thể dự phòng, số ca mắc vẫn đang có xu hướng tăng nhanh (từ 2.869 ca năm 2020 lên 3.895 ca năm 2024). Khoảng trống lớn nhất nằm ở công tác tầm soát khi tỷ lệ phụ nữ 30-49 tuổi từng sàng lọc chỉ đạt 28% — thấp hơn một nửa so với mục tiêu quốc gia. Đặc biệt, sự bất bình đẳng trong tiếp cận y tế giữa các nhóm dân tộc và vùng miền vẫn còn là bài toán nan giải cần lời giải từ chính sách.
2. Bước đột phá: Tích hợp sàng lọc định kỳ vào gói quyền lợi BHYT
Thay vì phụ thuộc vào các dự án hỗ trợ ngắn hạn, Kế hoạch hành động quốc gia giai đoạn 2026-2035 xác định BHYT là nguồn lực tài chính chủ chốt. Lộ trình cụ thể được đặt ra cho giai đoạn 2028 - 2030 với các nội dung trọng tâm:
Mở rộng danh mục chi trả: BHYT sẽ từng bước bao trả cho hoạt động khám vú lâm sàng, chụp X-quang vú và các xét nghiệm chẩn đoán hỗ trợ.
Chuẩn hóa quy trình sàng lọc cổ tử cung: Tích hợp các xét nghiệm hiện đại như HPV DNA và tế bào học vào gói quyền lợi, đảm bảo phụ nữ mọi tầng lớp đều có thể tiếp cận công bằng tại tuyến cơ sở.
Dịch chuyển trọng tâm y tế: Chuyển từ "điều trị giai đoạn muộn" sang "dự phòng và phát hiện sớm", giúp giảm áp lực cho hệ thống y tế trung ương.
3. Hiệu quả kinh tế - xã hội và bài học từ các quốc gia tiên tiến
Theo đánh giá từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), đầu tư cho tầm soát mang lại lợi ích kinh tế gấp 8-20 lần chi phí bỏ ra. Việc triển khai sàng lọc diện rộng có thể giúp Việt Nam giảm tới 300.000 ca tử vong do ung thư cổ tử cung trong tương lai.
Kinh nghiệm từ các quốc gia có hệ thống y tế phát triển như Hàn Quốc, Úc hay Đài Loan cho thấy việc chi trả sàng lọc miễn phí theo chu kỳ (2-5 năm/lần) là "chìa khóa" để nâng tỷ lệ sống sót sau 5 năm lên trên 80%. Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan cũng đã thành công khi đưa xét nghiệm HPV DNA miễn phí vào chương trình BHYT toàn dân.
Nhận định: Quyết định 358/QĐ-BYT không chỉ là một văn bản pháp lý mà còn là cam kết của Nhà nước trong việc xây dựng mạng lưới an sinh bền vững. Việc đưa sàng lọc ung thư vào danh mục BHYT trong giai đoạn 2028-2030 sẽ tạo ra bước ngoặt lớn, bảo vệ sức khỏe và kinh tế cho hàng triệu gia đình Việt Nam.
---------------------------------------
Để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp vui lòng liên hệ:
Hotline CSKH: (028)-3866-4188 (Nhấn phím 1) hoặc
Hotline hỗ trợ: 1900 6154
Website: ts24.com.vn
Email: sales@ts24.com.vn
Facebook: https://www.facebook.com/TS24official