Bước sang kỳ tính thuế năm 2025, khung pháp lý về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đã có những điều chỉnh mang tính bước ngoặt. Việc hiểu rõ các thay đổi trong cách xác định thu nhập chịu thuế không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ mà còn tối ưu hóa công tác quản trị tài chính. Dưới đây là những điểm trọng yếu được cập nhật trong kỳ này.
1. Tái cấu trúc danh mục thu nhập và mở rộng phạm vi kinh tế số
Quy định mới đã chi tiết hóa cấu trúc thu nhập chịu thuế, bao gồm hoạt động sản xuất kinh doanh (làm rõ cả lĩnh vực dầu khí) và phân loại cụ thể thành 18 nhóm thu nhập khác.
Đáng chú ý nhất là sự mở rộng phạm vi đối với các hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số. Các doanh nghiệp nước ngoài có phát sinh thu nhập tại Việt Nam thông qua các nền tảng này hiện nay đều thuộc đối tượng chịu thuế, bất kể có hiện diện địa điểm kinh doanh vật lý tại Việt Nam hay không.
2. Cơ chế loại trừ đối với chuyển nhượng vốn và chứng khoán
So với quy định chung chung trước đây, khung pháp lý mới đã đưa ra danh mục loại trừ chi tiết. Các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế bao gồm:
Các giao dịch liên quan đến phát hành cổ phiếu hoặc bán cổ phiếu quỹ.
Các hoạt động tăng hoặc giảm vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.
Sự minh bạch này giúp doanh nghiệp tách biệt rõ ràng giữa thu nhập từ hoạt động đầu tư và các thay đổi về cấu trúc vốn.
3. Cách thức xác định thu nhập từ sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ
Điểm mới nổi bật là việc luật hóa công thức xác định thu nhập chịu thuế cho mảng tài sản vô hình. Thay vì hướng dẫn chung, hiện nay thu nhập được tính toán dựa trên các thành phần chi phí thực tế:
Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - (Giá vốn + Chi phí tạo ra + Chi phí duy trì/Nâng cấp)
Bên cạnh đó, các loại chi phí được trừ khi xác định thu nhập từ bản quyền và chuyển giao công nghệ cũng được liệt kê chi tiết hơn, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp khi thực hiện quyết toán.
4. Thay đổi căn bản trong xử lý chênh lệch tỷ giá
Quy định mới hướng tới việc phản ánh chính xác bản chất nghiệp vụ kinh tế phát sinh:
Số dư cuối năm: Không tính vào thu nhập hoặc chi phí đối với lãi/lỗ từ việc đánh giá lại số dư tiền mặt và tiền gửi ngoại tệ cuối kỳ.
Hoạt động SXKD: Chênh lệch tỷ giá liên quan trực tiếp đến hoạt động chính được ghi nhận trực tiếp vào doanh thu hoặc chi phí của hoạt động đó.
Hoạt động khác: Nếu không liên quan trực tiếp đến sản xuất kinh doanh, lãi chênh lệch tỷ giá được đưa vào "Thu nhập khác", trong khi lỗ được tính vào "Chi phí tài chính".
Lưu ý đặc biệt: Thuế chỉ tính đối với chênh lệch tỷ giá của nợ phải trả hoặc các khoản phát sinh thực tế trong kỳ.
5. Quản trị thu nhập từ hợp đồng BCC và quà tặng doanh nghiệp
Đối với các Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), văn bản mới đã xác lập 4 phương thức phân chia rõ ràng: Doanh thu, Sản phẩm, Lợi nhuận trước thuế và Lợi nhuận sau thuế. Đi kèm với đó là hướng dẫn chi tiết về trách nhiệm xuất hóa đơn và kê khai thuế cho từng bên tham gia.
Về các khoản thu nhập từ quà tặng, biếu tặng hoặc hỗ trợ:
Danh mục được liệt kê chi tiết bao gồm cả tiền mặt, hiện vật, dịch vụ, hỗ trợ tiếp thị, chiết khấu thanh toán và thưởng khuyến mại.
Đối với quà tặng bằng dịch vụ hoặc hàng hóa không thanh toán, giá trị thu nhập sẽ được xác định theo giá thị trường tương đương tại thời điểm phát sinh.
Nhận định: Những thay đổi trong Nghị định 320/2025/NĐ-CP cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát các loại hình kinh doanh mới và thắt chặt các kẽ hở về chênh lệch tỷ giá. Doanh nghiệp cần rà soát lại hệ thống kế toán để đảm bảo dữ liệu đầu vào phù hợp với các nhóm phân loại mới này.
---------------------------------------
Để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp vui lòng liên hệ:
Hotline CSKH: (028)-3866-4188 (Nhấn phím 1) hoặc
Hotline hỗ trợ: 1900 6154
Website: ts24.com.vn
Email: sales@ts24.com.vn
Facebook: https://www.facebook.com/TS24official