Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ban hành ngày 30/06/2026 hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN), bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến các khoản thu nhập khác của cá nhân cư trú cũng như làm rõ trách nhiệm của các bên chi trả trong việc khấu trừ, khai và nộp thuế thay. Việc nắm rõ các điểm mới này giúp doanh nghiệp và cá nhân thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác, tối ưu quy trình tuân thủ tài chính.
Bài viết dưới đây hệ thống hóa các nội dung cốt lõi về căn cứ tính thuế thu nhập khác và nghĩa vụ khấu trừ, nộp thuế thay theo quy định mới nhất.
Xác định thu nhập tính thuế và thuế suất đối với các khoản thu nhập khác của cá nhân cư trú
Nghị định số 253/2026/NĐ-CP bổ sung khung thuế suất và cách tính thuế cụ thể cho nhiều loại hình chuyển nhượng tài sản mới phát sinh trong thực tiễn:
Áp dụng thuế suất 5% đối với các khoản thu nhập chuyển nhượng:
Chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn".
Chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon của cá nhân sở hữu.
Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.
Căn cứ tính thuế: Thu nhập tính thuế là phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần chuyển nhượng.
Công thức xác định riêng cho biển số xe trúng đấu giá: Thu nhập tính thuế = (Giá chuyển nhượng bao gồm cả xe gắn với biển số trúng đấu giá) - (20 triệu đồng) - (Giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ tại thời điểm chuyển nhượng).
Áp dụng thuế suất 0,1% đối với chuyển nhượng tài sản số:
Áp dụng cho giao dịch chuyển nhượng tài sản ảo, tài sản mã hóa và các tài sản số khác theo quy định pháp luật về công nghiệp công nghệ số.
Căn cứ tính thuế: Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng x 0,1%.
Trách nhiệm thực hiện khấu trừ và nộp số thuế đã khấu trừ của tổ chức, cá nhân chi trả
Tổ chức, cá nhân khi chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ và nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước đối với các trường hợp sau (trừ các khoản thu nhập quy định tại Khoản 4 Điều 67 Nghị định 253/2026/NĐ-CP):
Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán.
Tổ chức ký hợp đồng làm đại lý bán đúng giá đối với các hoạt động bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp.
Tổ chức ký hợp đồng với cá nhân thực hiện hoạt động môi giới.
Tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho cá nhân không cư trú.
Tổ chức, cá nhân là bên Việt Nam hoàn trả chi phí tiền lương, tiền công cho bên nước ngoài.
Trách nhiệm thực hiện khai thuế thay và nộp thuế thay cho người nộp thuế
Bên cạnh nghĩa vụ khấu trừ trực tiếp, Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể các nhóm đơn vị bắt buộc thực hiện khai thuế thay và nộp thuế thay cho cá nhân:
Tổ chức, cá nhân quy định tại các Khoản 2, 3 và 4 Điều 55; Khoản 3 và Khoản 5 Điều 56; Điểm b, d Khoản 5 và Điểm c, d, đ Khoản 6 Điều 57 của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.
Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân.
Chủ động nắm bắt các điểm mới về đối tượng chịu thuế và cơ chế khai, nộp thuế thay theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP sẽ giúp các doanh nghiệp, đơn vị vận hành thương mại điện tử và cá nhân kinh doanh hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng pháp luật, hạn chế tối đa sai sót trong quá trình kê khai.