Báo cáo thị trường lao động quý I/2026 từ Bộ Nội vụ cho thấy những tín hiệu đan xen về tình hình việc làm và an sinh xã hội. Mặc dù số lượng hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp có xu hướng giảm so với các kỳ trước, thị trường vẫn đối mặt với nhiều thách thức về cơ cấu trình độ và tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên.
Dưới đây là tổng hợp những thông tin trọng tâm và các chính sách hỗ trợ mới nhất dành cho người lao động.
Diễn biến thị trường lao động và số liệu trợ cấp thất nghiệp quý I/2026
Trong ba tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 123.800 người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó có trên 120.000 trường hợp đã nhận quyết định hưởng.
Xu hướng giảm: So với quý IV/2025, số hồ sơ giảm khoảng 42.500 trường hợp và giảm hơn 21.000 người so với cùng kỳ năm ngoái.
Thách thức tồn đọng: Tổng số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động vẫn ở mức 1,06 triệu người, tăng hơn 21.800 người so với quý I/2025.
Thất nghiệp thành thị: Tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị nhích lên mức 2,46%.
Nhóm lao động trẻ: Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi thanh niên vẫn duy trì ở mức cao, đạt khoảng 8,86%.
Cơ cấu trình độ và các nhóm ngành nghề chịu ảnh hưởng
Phân tích dữ liệu từ các hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho thấy một khoảng cách lớn về trình độ chuyên môn của người lao động khi rời bỏ thị trường:
Trình độ chuyên môn: Nhóm lao động không có bằng cấp, chứng chỉ chiếm tỷ trọng lớn nhất với trên 60%. Lao động có trình độ đại học trở lên chiếm gần 20%, phần còn lại thuộc nhóm cao đẳng, trung cấp hoặc có chứng chỉ nghề.
Lĩnh vực tập trung: Số lao động thất nghiệp chủ yếu đến từ các ngành: Công nghiệp chế biến - chế tạo, nông - lâm - thủy sản, xây dựng, và bán buôn - bán lẻ.
Vị trí công việc phổ biến: Các chức danh như thợ may, thợ thêu, công nhân lắp ráp, kế toán, nhân viên bán hàng và lái xe chiếm đa số trong danh sách đề nghị hưởng trợ cấp.
Giải pháp hỗ trợ và những điểm mới từ Luật Việc làm 2025
Để hỗ trợ người lao động sớm quay lại thị trường, các trung tâm dịch vụ việc làm đã đẩy mạnh kết nối cung - cầu thông qua các phiên giao dịch trực tiếp và trực tuyến.
Trong quý I/2026, gần 23.000 người hưởng BHTN đã được giới thiệu việc làm và hơn 5.800 người được hỗ trợ đào tạo nghề.
Đáng chú ý, kể từ ngày 01/01/2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực mang lại nhiều quyền lợi ưu việt:
Hỗ trợ chi phí học nghề: Ngoài học phí, học viên còn được hỗ trợ tiền ăn trưa mức 50.000 đồng/người/ngày thực học.
Đào tạo duy trì việc làm: Người lao động đang làm việc vẫn có thể được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng để thích ứng với công việc hiện tại.
Linh hoạt điều kiện thụ hưởng: Chính sách BHTN được mở rộng theo hướng tăng quyền lợi và nới lỏng điều kiện tiếp cận, giúp người lao động yên tâm hơn trong quá trình nâng cao tay nghề.
Cải cách thủ tục hành chính và xu hướng chuyển đổi số
Nhằm phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia, thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp đã được cải tiến mạnh mẽ theo hướng đơn giản và minh bạch. Người lao động hiện có thể lựa chọn đa dạng phương thức nộp hồ sơ:
Trực tiếp: Tại các trung tâm dịch vụ việc làm địa phương.
Trực tuyến: Qua Cổng dịch vụ công, giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm thiểu các rào cản hành chính.
Việc chủ động cập nhật các quy định mới và tận dụng các chính sách hỗ trợ đào tạo là giải pháp then chốt giúp lao động tự tin vượt qua giai đoạn biến động, sớm tìm kiếm được những cơ hội việc làm bền vững hơn trong tương lai.