Trong bối cảnh hệ thống pháp luật thuế liên tục được hoàn thiện để đáp ứng sự phát triển của nền kinh tế số, việc cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật là vô cùng thiết yếu đối với doanh nghiệp và người nộp thuế. Vừa qua, cơ quan quản lý đã ban hành loạt văn bản pháp lý nền tảng quan trọng, bao gồm các Luật mới, Nghị định và Thông tư hướng dẫn có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026.
Dưới đây là sơ đồ hệ thống hóa toàn bộ các văn bản pháp luật trọng điểm này để giúp các tổ chức, doanh nghiệp chủ động nghiên cứu và áp dụng chính xác.
Hai đạo luật nền tảng điều chỉnh công tác quản lý và thuế thu nhập
Hệ thống pháp lý mới được xây dựng dựa trên hai bộ luật cốt lõi đã được Quốc hội thông qua:
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Thiết lập các nguyên tắc tổng thể, quy trình thủ tục và nghĩa vụ trong công tác quản lý, kê khai và nộp thuế của các đối tượng.
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15: Điều chỉnh toàn bộ các quy định liên quan đến nghĩa vụ thuế đối với các nguồn thu nhập phát sinh của cá nhân cư trú và không cư trú.
Các nghị định quy định chi tiết có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Để đưa các quy định của Luật vào thực tiễn, Chính phủ đã ban hành hệ thống 04 Nghị định hướng dẫn thi hành (đều được ký ban hành ngày 30/06/2026):
Nghị định số 252/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.
Nghị định số 253/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Nghị định số 254/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử.
Nghị định số 255/2026/NĐ-CP: Quy định về công tác quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết.
Hệ thống thông tư hướng dẫn nghiệp vụ của Bộ Tài chính
Bộ Tài chính cũng đã ban hành đồng bộ các Thông tư nghiệp vụ (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026) nhằm hướng dẫn cụ thể quy trình xử lý cho cơ quan thuế và người nộp thuế:
Thông tư số 86/2026/TT-BTC: Quy định chi tiết về công tác quản lý thuế áp dụng riêng đối với nhóm hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Thông tư số 87/2026/TT-BTC: Quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.
Thông tư số 89/2026/TT-BTC: Quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.
Thông tư số 90/2026/TT-BTC: Hướng dẫn các quy định, biểu mẫu và trình tự đăng ký thuế đối với người nộp thuế.
Thông tư số 91/2026/TT-BTC: Quy định một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 254/2026/NĐ-CP (về quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử).
Thông tư số 94/2026/TT-BTC (ban hành ngày 01/07/2026): Quy định chi tiết về quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong quản lý thuế.
Khuyến nghị quan trọng dành cho người nộp thuế
Sự thay đổi đồng bộ từ Luật, Nghị định đến Thông tư đòi hỏi các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân kinh doanh phải nhanh chóng rà soát lại quy trình vận hành nội bộ. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định mới này không chỉ giúp đơn vị hạn chế tối đa các sai sót về hóa đơn, chứng từ điện tử mà còn đảm bảo tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, thực hiện đúng và đầy đủ trách nhiệm pháp lý trước cơ quan quản lý nhà nước.