Trong bối cảnh thị trường lao động hiện nay, việc một cá nhân vừa quản lý hộ kinh doanh gia đình vừa làm việc tại các doanh nghiệp theo hợp đồng lao động là điều rất phổ biến. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh là liệu đối tượng này có phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đồng thời ở cả hai vai trò hay không? Quy định mới nhất từ Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã làm rõ quy trình này để đảm bảo quyền lợi tối ưu cho người lao động.
1. Quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh
Theo lộ trình mới nhất tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, việc tham gia BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh được phân loại cụ thể theo phương pháp nộp thuế:
Nhóm nộp thuế theo phương pháp kê khai: Những chủ hộ này thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc ngay khi quy định có hiệu lực.
Nhóm còn lại: Các chủ hộ kinh doanh có đăng ký nhưng không thuộc diện kê khai sẽ bắt đầu tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/07/2029.
Việc mở rộng đối tượng này nhằm gia tăng độ bao phủ của lưới an sinh xã hội, giúp những người làm kinh tế hộ gia đình có cơ hội hưởng các chế độ hưu trí và tử tuất như người lao động trong doanh nghiệp.
2. Nguyên tắc xử lý khi cá nhân thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội
Một trong những thắc mắc lớn nhất của người lao động là việc đóng trùng BHXH. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, khi một cá nhân đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cơ quan chức năng sẽ áp dụng nguyên tắc thứ tự ưu tiên.
Cụ thể, nếu chủ hộ kinh doanh (thuộc diện bắt buộc) đồng thời là người làm việc theo hợp đồng lao động, công chức, viên chức, hoặc các chức danh quản lý có hưởng lương khác, thì việc đóng BHXH sẽ được thực hiện theo đối tượng tương ứng dựa trên thứ tự "đến trước". Điều này giúp tránh việc đóng trùng và đơn giản hóa thủ tục cho người nộp.
3. Xác định diện đóng bảo hiểm cho trường hợp làm việc theo hợp đồng lao động
Đối với trường hợp cá nhân đang là chủ hộ kinh doanh nhưng đồng thời đi làm tại công ty và ký kết hợp đồng lao động (có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên hoặc không xác định thời hạn), pháp luật xác định diện tham gia như sau:
Cá nhân đó sẽ tham gia BHXH bắt buộc theo diện người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024).
Mức đóng và phương thức đóng sẽ căn cứ trên tiền lương ghi trong hợp đồng lao động giữa người lao động và doanh nghiệp.
Việc này đảm bảo rằng người lao động vẫn duy trì được quá trình đóng BHXH tại công ty nơi có sự quản lý, giám sát và trả công trực tiếp, trong khi vẫn có thể tiếp tục điều hành hộ kinh doanh cá nhân mà không bị áp lực đóng thêm một khoản BHXH bắt buộc khác cho chính mình với tư cách chủ hộ.
4. Tầm quan trọng của việc hiểu rõ quy định đóng bảo hiểm xã hội
Nắm vững các quy định này giúp chủ hộ kinh doanh tránh được các rủi ro pháp lý về việc chậm nộp hoặc hiểu lầm về nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Đồng thời, việc đóng BHXH ở mức lương cao tại công ty (như trường hợp của ông Thanh Duy) sẽ là cơ sở quan trọng để tính toán mức hưởng lương hưu và các chế độ ngắn hạn (ốm đau, thai sản) một cách có lợi nhất cho người lao động sau này.
Sự minh bạch trong việc phân định đối tượng đóng giúp cả doanh nghiệp và cá nhân chủ hộ kinh doanh chủ động hơn trong kế hoạch tài chính và tối ưu hóa các quyền lợi an sinh xã hội chính đáng.
---------------------------------------
Để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp vui lòng liên hệ:
Hotline CSKH: (028)-3866-4188 (Nhấn phím 1) hoặc
Hotline hỗ trợ: 1900 6154
Website: ts24.com.vn
Email: sales@ts24.com.vn
Facebook: https://www.facebook.com/TS24official