Tăng cường công tác phối hợp ngăn chặn trục lợi và đảm bảo sử dụng quỹ BHXH, BHYT hiệu quả

Chiều 24/3, tại Hà Nội, BHXH Việt Nam và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) đã có cuộc làm việc về quy chế phối hợp phòng chống tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN. Thứ trưởng, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh chủ trì cuộc họp.

Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, những năm qua việc giải quyết các chế độ BHXH đối với người lao động theo quy định của Luật tại BHXH các tỉnh đảm bảo kịp thời, đúng quy định. Công tác cải cách TTHC, ứng dụng CNTT trong giải quyết chế độ BHXH được đặc biệt quan tâm phục vụ tốt hơn đối với người sử dụng lao động và người lao động, tạo uy tín và lòng tin trong nhân dân. Tuy nhiên, tình rạng trục lợi, lạm dụng gây thất thoát quỹ BHXH, BHTN vẫn còn diễn ra với tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp. Cụ thể, qua theo dõi giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khoẻ cho thấy đến hết năm 2017, số chi chế độ BHXH ngắn hạn bằng khoảng 103% so với số thu; năm 2018 bằng 104% và năm 2019 bằng 110%. Đáng chú ý, 6 tháng đầu năm 2019 đã có 24 BHXH tỉnh bội chi quỹ ốm đau, thai sản.

Qua kiểm tra đã phát hiện hơn 1.000 lượt người lao động hưởng chế độ ốm đau, thai sản chưa đúng quy định với số tiền thu hồi gần 2 tỷ đồng; yêu cầu đối chiếu, rà soát và thu hồi các khoản chi trả (nếu có) đối với 147.015 lượt người lao động hưởng chế độ ốm đau, thai sản; yêu cầu rà soát, truy thu BHXH đối với 1.044 người lao động chưa đăng ký tham gia BHXH...

Cùng với trục lợi quỹ BHXH, tình trạng gian lận, trục lợi chính sách BHYT được xảy ra tại 2 quá trình là: Trục lợi trong tham gia BHYT và trục lợi trong KCB BHYT. Cụ thể, kết quả báo cáo của Trung tâm Giám định BHYT và Thanh toán đa tuyến phía Bắc cho thấy có 82 trường hợp sử dụng thẻ BHYT của người đã tử vong đi KCB với 135 lần (trên 38,46 triệu đồng); 33 trường hợp mượn thẻ đi KCB sau đó tử vong với tổng số tiền hơn 553 triệu đồng; 16 trường hợp mượn thẻ BHYT để nằm viện sinh con, phẫu thuật tử cung với số tiền 82,8 triệu đồng...

Vụ trưởng Vụ Thanh tra- Kiểm tra Trần Đức Long cho biết, cùng với đó, còn tình trạng lạm dụng, trục lợi BHYT của cơ sở KCB; tổ chức hội thảo để lôi kéo người bệnh; khám bệnh nhân đạo để thu gom người bệnh; lập hồ sơ, chứng từ thanh toán khống; chỉ định dịch vụ kỹ thuật quá mức cần thiết, thanh toán tiền hội chẩn không đúng quy định; chỉ định máy xã hội hoá; đấu thầu, mua sắm và sử dụng thanh toán VTYT. Đáng chú ý, qua thanh kiểm tra công tác đóng nộp BHXH tại một bệnh viện tư đã phát hiện đơn vị này “móc túi” của người bệnh hơn 6 tỉ đồng (thanh toán chi phí với cơ quan BHXH nhưng cũng phí đấy với người bệnh.

Theo đánh giá, để xảy ra tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHYT, BHTN một phần do văn bản quy phạm pháp luật chậm được ban hành tạo nên những bất cập, vướng mắc trong tổ chức thực hiện cũng như trong công tác phối hợp. Chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực này chưa đủ sức răn đe, trong tổ chức thực hiện chưa nghiêm, chưa kiên quyết dẫn đến một số đơn vị sử dụng lao động còn coi thường pháp luật. Dù đã có chế tài xử lý (hành chính và hình sự) đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH nhưng các chế tài này vẫn chưa phát huy được hiệu quả tối đa. Tình trạng gian lận để hưởng BHXH ngày càng gia tăng, khó kiểm soát, ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động cũng như gây thiệt hại cho quỹ BHXH, BHYT, BHTN. Đặc biệt, thẩm quyền của tổ chức BHXH về một số hành vi sai phạm chưa được quy định rõ trong các văn bản quy phạm pháp luật. Các đối tượng được thanh kiểm tra đôi khi còn cản trở, không hợp tác; công tác thanh kiểm tra mới chỉ dừng ở phát hiện, kiến nghị, hiệu quả thực thi kết luận còn hạn chế. Nhiều sai phạm trong lĩnh vực chi BHXH, BHYT chưa được các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, xử lý kịp thời với nhiều lý do, cơ quan BHXH có khả năng, điều kiện thực hiện nhưng chưa được giao chức năng thanh tra lĩnh vực chi BHXH, BHYT.

Tại buổi làm việc, đại diện C03 (Bộ Công an) nhận định, chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT được Trung ương Đảng, Chính phủ, Quốc hội quan tâm. Điều này thể hiện qua việc ban hành các văn bản quy phạm, xây dựng cơ chế chính sách, đặc biệt đã đưa tội danh về BHXH, BHYT, BHTN trong Bộ Luật Hình sự. Đồng thời, khẳng định, quy chế phối hợp với Tổng Cục cảnh sát và BHXH Việt Nam trong công tác phòng,chống, tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật BHXh, BHYT, BHTN được kí kết trước đây vẫn còn hiệu lực. Đại diện C03 mong muốn hai bên sẽ phối hợp để đánh giá những kết quả đã thực hiện được trong 5 năm qua giữa hai bên, qua đó đưa ra được những đề xuất, kiến nghị, giải pháp để việc phối hợp giữa hai bên đạt hiệu quả. Đại diện C03 khẳng định, C03 luôn ủng hộ và tiếp tục tăng cường chỉ đạo công tác phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN và cam kết sự phối hợp này sẽ không chỉ ở Trung ương mà còn phải diễn ra tại các địa phương; nếu tỉnh, thành phố nào chưa quyết liệt thì C03 sẽ đôn đốc.

Tại buổi làm việc, các đại biểu cũng đã tập trung trao đổi về các hành vi cũng như biện pháp chống trục lợi quỹ BHXH, BHYT, BHTN; tháo gỡ tình trạng trục lợi quỹ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất; vai trò của cơ quan BHXH và Công an các địa phương...

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng, Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Minh nhấn mạnh, qua cuộc họp lần này, hai bên sẽ phối hợp để hoàn thiện báo cáo đánh giá công tác phối hợp thời gian qua, đưa ra được những đề xuất, kiến nghị cũng như các giải pháp để triển khai thực hiện công tác phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN theo đúng chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, từ đó có được tính răn đe mạnh mẽ đối với các trường hợp vi phạm, trục lợi quỹ BHXH, BHYT, BHTN. Đồng thời thống nhất về mặt nguyên tắc phối hợp, tăng cường kết nối thông tin, chung tay ngăn chặn có hiệu quả tình trạng lạm dụng, trục lợi góp phần đảm bảo quỹ BHXH, BHYT, BHTN được sử dụng có hiệu quả./.


Nguồn: Tạp chí BHXH